Edit

Payment Support

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Google’a liderlik yazdığınızda yüzlerce tanım, onlarca model, binlerce kitap veya makale sonucuna ulaşmak mümkün. Bu aramayı bir de İngilizce yaptığımızda sanırım sonuçları yüzle, binle genişletmemiz gerekecektir. Diğer açıdan tarih boyunca sayısız liderin gelip geçtiğini, çoğu zaman tarzlarının birbirine hiç benzemediğini düşündüğümüzde liderliğin ne kadar karmaşık bir olgu olduğunun daha iyi anlaşılacağını düşünüyorum.

Bugün liderlik dendiğinde ortalama bir vatandaşın aklına çoğu zaman siyasi liderlik geldiğini söylemek sanırım yanlış olmaz. İş dünyasına bakıldığında ise Liderlik denildiğinde ise ilham veren, kimine göre doğuştan gelen çeşitli özellikleriyle takipçilerini peşinden koşturan “karizmatik liderlik” geldiğini söyleyebiliriz.

Halbu ki bugün otokratik, demokratik, etik, döşümcü, babacan liderlik gibi onlarca liderlik modelinden bahsetmek mümkün. 
Son dönemlerde stratejik planlama veya stratejik yönetimle popüler olmaya başlayan diğer liderlik modeli ise Stratejik Liderlik olduğunu görüyoruz.  


Stratejik Liderliğin Genel Liderlikten Farkı

Stratejik Liderlik, diğer liderlik modellerinde olduğuğu gibi genel liderlik tanımından bazı farklılıkları barındırır.  İşte bazıları:

  • Stratejik Liderlik, örgütün üst düzeyde görev yapan insanlarıyla ilgilidir. Liderlikse; ister bir takımda, ister alt düzey, isterse orta düzey yönetim olsun örgütün her düzeyinde olabilir, görülebilir.
  • Genel liderlikle ilgili özellikle daha çok lider ve izleyenleri arasındaki ilişkiler özelinde ilerlerken stratejik liderlikte daha çok kurumun geleceğine, şirketin büyük kararlarına, stratejik faaliyetlerine odaklandığını bilmek gerekir.
  • Bir örgüt içinde liderlerin sayısı çok fazla olabilir, ama stratejik liderlerin sayısı oldukça kısıtlıdır. 

Stratejik Liderlik Tanımı
Stratejik Liderlik; temelde geleceği öngörmeye odaklanır. Gelecekle ilgili konularda karar alan, alınan bu kararların doğru uygulanması için çaba de sarfeden liderlik tarzdır.


Stratejik Liderlik Görev ve Sorumlukları
Stratejik Liderlerin de çok önemli görev ve sorumlulukları vardır. İşte bazıları:

  • Stratejik Liderler, Stratejik yönetim sürecinin her aşamasında aktif görev alırlar.  
  • Stratejik Liderler kurum “stratejinin formüle” edilmesinden, stratejilerin “planlanmasından”, planlanan stratejilerin “uygulanmasından” ve de “kurum performansının değerlendirilmesinden” birinci derecede sorumlu olan kişi veya kişilerdir.
  • Rakipler kurumu ayıran ve çoğu zaman benzersiz olan yetenekler bütünü olarak tamımlanan temel yeteneklerin ortaya çıkarılmasından Stratejik Liderler sorumludur.
  • Stratejik Liderler kurumun yönünü yani rotasını belirleme veya gerekmesi durumunda değiştirme iradesini ortaya koyan kişidir. Tabi Stratejik Lider her zaman yön veya rota çizmez. Bazen de daha önce hazırlanmış hedef veya stratejileri harfiyen uygulama görevi üstenir.

Stratejik Liderin Yapması Gerekenler

  • Stratejik Liderlerde stratejik düşünme becerisine sahip olması gerekir. Buda onun geleceği öngörmesini ortaya çıkartır. Bunu yaparkende sorması gereken bazı sorulardan bahsetmek gerekir. Bunlar;
    • Gelecekte kurum nasıl bir şirket olacak?
    • Kimler yeni müşterilerimiz olacak?
    • Gelecekte hangi işleri yapıp, hangilerini yapmayacağız?
  • Stratejik Liderler, hem şirketin hem de şirket çalışanlarının SWOT (GZFT) diye tanımlanan; güçlü zayıf yan, fırsat ve tehdit analizini açık, samimi ve doğru bir şekilde yapılmasının “ortamını” oluşturmalıdır. Ortamın yaratılması yeterli olmaz, gelişime yönelik aksiyonlar alınmasını da sağlamalı, bunu desteklemelidir.
  • Stratejik Lider, geleceğe dair bir vizyon, yani ulaşılması zor bir hedef tanımı yapmalıdır. Sonrasında da bu vizyona ulaştıracak stratejik amaç ve hedefler belirlemeli bunu da takipçilerine etkili iletişim yöntemleriyle açık bir şekilde bildirir.
  • Stratejik Liderlikle özleşmiş en önemki kavram belkide değişimdir. Stratejik. Lider gerekmesi durumda kurumda değişimi başlatmalı, değişimi tetiklemeli, tabiri caizse “değişim ateşine odunu ilk atan” kişi olmalıdır. Belki de daha da önemlisi kurumda değişimin neden zorunlu veya gerekli olduğu inancınını takipçilerine aşılayabilmelidir.
  • Stratejik Lider, kurumda yerleşmiş yazılı veya yazılı olmayan inançlar, davranışlar ve değerler bütünü olarak tanımlanan Kurum Kültürünü yönetebilmelidir. Özellikle bir değişimden bahsedilecekse de değişimle birlikte kültürel değişim denilen kavramın üzerinde düşünmeli, buna yönelik stratejik projeler gerçekleştirmelidir.
  • Diğer açıdan Stratejik Liderler, etik  ve ahlaki konularda da çok hassas olması, doğru ve yanlışların ayırt edilebilmesi için filtreler belirlemesi beklenir. Buna bağlı olarakta etik konularda izleyici ve çalışanlarına tutum ve davranışlarıyla örnek olmalıdır. 
  • Stratejik liderler, stratejik planların gerçekleşmesi için örgütün yönetim ve organizasyon yapısını sağlamlaştırıcı hamleler yapmalıdır. Gerekmesi durumunda organizasyon şemasında değişimlere cesurca imza atabilmelidir.
  •  Stratejik Liderin en önemli şapkalarından biride insan kaynakları fonksiyonu olmalıdır. Çalışanların kendini tanımasına imkân tanıyacak onların güçlü ve zayıf yönlerini keşfetmelerine imkan sağlayacak projelere odaklanlanmaldır. Stratejik Lider, kurumdaki insanların kendisini geliştirmesi için çaba sarfetmeli, bunun için zaman harcamalıdır. 
  • Stratejik liderlerin yapması gereken diğer önemli çalışma da; kurumun stratejilerini hayata geçirebilecek “kilit yeteneklerini” yani doğru insan kaynağını belirlemektir. Bu da bugünün ve yarının liderlerini seçmeyi de gerektirebilir.
  • Stratejik Liderler çalışanlarının, iş yapma becerisini geliştirecek yöntemleri bulup bunu kuruma entegre edebilmelidir.
  • Stratejik Lider izleyicilerine güncel yol ve yöntemler öğretecek ortamlar, imkanlar oluşturmalıdır. Bunu da eğitim, danışmanlıtır, koçluk veya mentörlük gibi uygulamalarla hayata geçirebilmelidir.
  • Stratejik Liderler örgütte tüm çalışanlara rehberlik etmeli, onlar için bir idol, bir rol model olmalıdır.
  • Stratejik Liderler sadece iyi bir yönetici değil “aynı zamanda iyi bir eğitimci olarak” çalışanlarının gelişimine önem vermeli, çalışan gelişimini şirketin gelişimi olarak görmelidir.

Stratejik Lider Yetkinlikleri


Stratejik Liderlik tepe yönetim işi olduğu için üst düzey yöneticilerde aranan yetkinliklerin tamamı Stratejik Liderde de aranır. Fakat bazı yetkinliklerin öne çıktığını düşündüğümüzde bunları şu şekilde maddeleyebiliriz.

  • Stratejik düşünce ve öngörü
  • Etkili planlama
  • Değişim yönetimi
  • Etkili ve cesur kararlar alma, 
  • Etkili iletişim becerisi, 
  • Çalışanlarını güçlendirme ve onlara güvenme
  • Başkalarına değer verme ve sürekli geliştirme
  • Sürekli öğrenme
  • Belirsizliklerşe başa çıkma ve risk alabilme
  • Esneklik
  • Etik 
  • Analitik ve duygusal zeka dengesi
  • Yenilikçilik ve yaratıcılık
  • Müşteri ve paydaşlarla iyi ilişkiler geliştirme

Stratejik Liderlere İhtiyaç Duyanlar


Stratejik liderlere her tür kurumda veya organizasyonda ihtiyaç vardır. Fakat daha çok büyük hedefleri olan, büyüme yolunda ilerleyen veya potansiyeli yüksek olan her ölçekteki şirket veya organizasyonda daha çok ihtiyaç vardır. Stratejik Liderlik uygulamaları için işletmenin büyük veya kurumsal olmasının bir önemi de yoktur. Örneğin eğer bu kurum bir aile işletmesi ise de bu stratejik lider yeni kuşak üyeleri olabilecekken, bir start-up şirketinden bahsediyorsak fikrin sahibi veya işi büyütecek kişi stratejik lider olabilir.
Özetlemek gerekirse, stratejik liderler bugünden geleceği kurgulamaya çalışan, değişimi başlatan kişilerdir. Bu kişiler genelde mevcutla yetinmeyip daha üst hedefler koyma eğiliminde olan insanlardır. 


Sonuç olarak Stratejik Lideri bir tür birinci kaptan gibi düşünmek yanlış olmaz. Şirketi bir gemi gibi düşündüğünüzde bu geminin rotasını çizen, tüm rota hesaplamaları yapan, öngörmesi gereken ve tüm riskleri tahmin etmeyen çalışan kişi şirketin stratejik lideri yani birinci kaptanıdır.
Bugün sürdürülebilir başarının anahtarı değişime uyum sağlamadan geçiyor. Değişim denildiğinde stratejik düşünceden, geleceği şimdiden okumadan ve yaratıcı düşünmeden bahsetmek gerekir. Tüm bunların olması Stratejik Liderlik modeli olmazsa olmak bir yönetsel yaklaşımdır.  

Dr. Kamil BAYAR

www.kamilbayar.com